อ่านเพิ่มเติม

• กระบวนการผลิต

  การเตรียมดิน
  
  (1) ดินเหนียวสีน้ำตาลแดงสลับจุดขาวหรือดินสีมันปู ต้องมาจากเขตพื้นที่อำเภอเมืองราชบุรี และอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
  (2) หมักดินไว้ในบ่อหมักดิน 2-3 วัน
  (3) นำดินที่หมักจนอ่อนนุ่มเข้าเครื่องนวดดินผสมทรายละเอียดในอัตราส่วน 2 : 1 จนมีเนื้อที่ไม่แข็งหรือเหลวเกินไป เมื่อดินมีความแข็งกำลังดีแล้วนำมารอการแบ่งไปขึ้นรูป

  การขี้นรูป

  (1) การปั้นขึ้นรูปด้วยแป้นหมุนทำโดยนำดินที่เตรียมไว้ไปวางบนแป้นแล้วหมุนเพื่อขึ้นรูป เมื่อได้รูปทรงที่ต้องการแล้วให้เอาออกจากแป้นหมุน
  (2) การปั้นขึ้นรูปด้วยวิธีการขดด้วยมือ (การยิ) ใช้กับภาชนะที่ต้องการความสูงมากๆ

  การเขียนลวดลาย

  (1) ใช้อุปกรณ์(ไม้ตี) ตีบนผิวของภาชนะทั้งด้านในและด้านนอก โดยใช้อุปกรณ์(ฮวยหลุบ) รองที่ผิวด้านในจนได้ภาชนะที่มีผิวเรียบและรูปทรงตามที่ต้องการ
  (2) ตกแต่งภาชนะที่ปั้นแล้วให้เรียบร้อยโดยใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า ไม้ต๊า เพื่อเก็บรายละเอียดหลังจากขึ้นรูปเสร็จ
  (3) เนื้อดินที่จะนำมาใช้เขียนลายต้องร่อนให้มีเนื้อที่ละเอียดมากที่สุดโดยใช้ดินเหนียวผสมกับดินขาวเพื่อให้ลายมีสีอ่อนกว่าตัวภาชนะ นำมานวดผสมกันจนนิ่ม เรียกว่า “ดินติดดอก”
  (4) นำภาชนะที่จะเขียนลายมาวางบนแป้นหมุน
  (5) การเขียนลายบนโอ่งจะแบ่งโอ่งเป็น 3 ส่วน คือ ช่วงปากโอ่ง ช่วงกลางโอ่ง และช่วงเชิงล่างของโอ่ง นิยมเขียนเป็นลายมังกร การเขียนลายมังกรในส่วนตัวโอ่งต้องเขียนลายอย่างสวยงามและมีสัดส่วนที่ลงตัว นิยมเขียนเป็นลวดลายแบบง่าย

  การเคลือบ(กรณีเครื่องปั้นประเภทเคลือบ)

  (1) เตรียมน้ำเคลือบขี้เถ้า ซึ่งมีส่วนผสม ประกอบด้วย ขี้เถ้า ดินเลน และออกไซด์ของเหล็ก
  (2) นำภาชนะไปหงายไว้บนกระทะใบบัวขนาดใหญ่ที่มีไม้พาดที่ปากกระทะและมีการยึดฐานให้มั่นคง ใช้น้ำเคลือบขี้เถ้าราดให้ทั่วด้านในของภาชนะก่อน จากนั้นจึงยกภาชนะคว่ำลงแล้วใช้น้ำเคลือบขี้เถ้าราดผิวนอกของภาชนะจนทั่งแล้วจึงยกลงไปผึ่งลมไว้เพื่อรอเข้าเตาเผาต่อไป

  การเผา

  (1) เตาเผาภาชนะเป็นเตาขนาดใหญ่ เรียกว่า”เตามังกร” โดยนำภาชนะที่จะเผาเข้าไปเรียงในเตาจนเต็ม
  (2) จุดไฟเพื่ออบให้ภายในเตามีความร้อนสะสมเพิ่มมากขึ้นประมาณ 10 ชั่วโมง เพื่อสะสมความร้อนให้ได้ 1,180-1,200 องศาเซลเซียส
  (3) เมื่อการเผาเสร็จสิ้นให้ทิ้งไว้ให้เย็น ประมาณ 10-12 ชั่วโมง
  (4) คัดแยกเกรดของภาชนะและปรับปรุงซ่อมแซมภาชนะที่มีตำหนิก่อนจัดจำหน่าย

• ประวัติความเป็นมา

  ประวัติความเป็นมา

  โอ่งมังกรราชบุรี มีจุดกำเนิดจากการบุกเบิกของชาวจีนโพ้นทะเล 2 ท่าน ชื่อนายจือเหม็ง แซ่อึ้ง และนายซ่งฮง แซ่เตีย ซึ่งมีภูมิลำเนาเดิมอยู่ที่อำเภอแต้จิ๋ว หมู่บ้านปังโคย ประเทศจีน ที่หมู่บ้านปังโคยเป็นหมู่บ้านที่ผลิตเครื่องปั้นดินเผา เมื่อท่านอายุได้ 23 ปี ได้เดินทางมาประเทศไทย ทำงานเป็นช่างวาดลวดลายที่โรงงานเครื่องปั้นดินเผาเฮ็งเส็งเชิงสะพานซังฮี้ฝั่งธนบุรี วันหนึ่งได้เดินทางมาเยี่ยมญาติที่จังหวัดราชบุรีและได้พบแหล่งดินสำหรับทำเครื่องปั้นดินเผาโดยบังเอิญเมื่อเดินไปตามท้องนาและได้สังเกตเห็นดินจากปากรูปู มีสีส้มออกเหลืองดูน่าสนใจจึงเก็บกลับไปยังโรงงานที่กรุงเทพฯ และทดลองปั้นเป็นภาชนะเล็กๆ แล้วนำไปเผา ผลผลิตที่ออกมาได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพดี มีสีสันสวยงาม ในราวปี พ.ศ.2477 จึงได้ชักชวนนายซ่งฮง แซ่เตียและเพื่อนที่จังหวัดราชบุรีเข้าหุ้นตั้งโรงงาน “ถ้าเซ่งหลี” เป็นโรงงานผลิตเครื่องปั้นดินเผาแห่งแรกของจังหวัดราชบุรี ในระยะแรกมีปัญหาในการทำงานตลอดเนื่องจากเวลานั้น คนในทองถิ่นไม่มีความรู้เรื่องเครื่องปั้นดินเผา ประมาณปี พ.ศ.2489 นายจือเหม็งจึงขอถอนหุ้นและร่วมลงทุนกับนายซ่งฮง ตั้งโรงงานใหม่ชื่อว่า “เถ้าแซ่ไถ่” โดยมีช่างชาวจีนมาร่วมงานด้วยหลายคนจนกิจการของโรงงานเครื่องปั้นดินเผาในจังหวัดราชบุรีดีขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สินค้าอุปโภคขาดแคลนและมีราคาแพง โอ่งใส่น้ำเริ่มขาดตลาดซึ่งในสมัยนั้นเป็นสินค้านำเข้าจากประเทศจีน นายจือเหม็งได้ทดลองปั้นโอ่งใส่น้ำขาย โดยโอ่งที่ปั้นยังไม่มีลวดลาย รูปทรงไม่สวย หนาและมีน้ำหนักมาก คนไม่นิยม โรงงานต่างๆ ได้พยายามพัฒนาจนโอ่งใส่น้ำมีวิวัฒนาการและลวดลายเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากคนซื้อต้องการลายใหม่ๆ ช่างเขียนลายจึงต้องคิดลวดลายใหม่ๆ มาติดบนโอ่งราชบุรีจนมาถึงลายมังกร ซึ่งผู้บริโภคนิยมซื้อโอ่งเคลือบที่มีลวดลายเป็นรูปมังกรเลื้อยพันรอบโอ่ง และในที่สุดโรงโอ่งทุกแห่งในจังหวัดราชบุรีได้ผลิตโอ่งที่มีลวดลายเป็นมังกร “ลายมังกร” จึงเป็นสัญลักษณ์ของเครื่องปั้นดินเผาของจังหวัดราชบุรี